NIEUWSBRIEF AUGUSTUS 2002

De nieuwe wet treedt pas in werking op de eerste dag van de tweede maand na de bekendmaking van de uitvoeringsbesluiten van deze wet. Deze datum is nog niet gekend omdat de uitvoeringsbesluiten op zich laten wachten.

De bestaande verenigingen moeten aan deze nieuwe wet voldoen binnen een termijn van één tot vijf jaar na het inwerkingtreden van de wet. In de uitvoeringsbesluiten zal de Koning de juiste termijn bepalen die begrepen is tussen één en vijf jaar. Hieronder wordt alvast een overzicht weergegeven van de nieuwe formaliteiten waaraan de bestaande verenigingen zich dienen aan te passen evenals van de wijzigingen in de werking van de V.Z.W. waarmee bestaande verenigingen uiteraard rekening dienen te houden.

Top

NIEUWE WET OP DE VZW's:

A. Statuten

1. Teneinde derden beter in te lichten, dienen in de statuten bepaalde vermeldingen worden toegevoegd, meer bepaald:
   
   
   • De geboortedatum- en plaats van de stichters;
     Het gerechtelijk arrondissement waar de zetel van de vereniging
     gevestigd is;
     
   • De wijze van benoeming van de personen aan wie het dagelijks bestuur is opgedragen, van de personen gemachtigd om de vereniging te vertegenwoordigen en, in voorkomend geval, van de commissarissen;
     
   • De omvang van de bevoegdheden van de personen aan wie het dagelijks bestuur is opgedragen en van de personen gemachtigd om de vereniging te vertegenwoordigen, evenals de wijze waarop zij die uitoefenen (alleen - gezamenlijk - als college);
     
   • De wijze van ambtsbeëindiging en afzetting van de bestuurders, van de personen aan wie het dagelijks bestuur is opgedragen en van de personen gemachtigd om de vereniging te vertegenwoordigen;
     
   • De vermelding dat bij ontbinding het vermogen moet aangewend worden tot een belangenloze doelstelling;
     
   • De duur van de vereniging, ingeval zij niet voor onbepaalde tijd is aangegaan.
     
     
2. Andere vermeldingen mogen uit de statuten worden geschrapt:
   
   
   • Het beroep van de stichters;
     
   • De gegevens betreffende de leden van de vereniging;
     
   • De regelingen i.v.m. rekeningen en verantwoording;
     
   • De bepalingen die moeten worden nageleefd bij wijziging van de statuten.
     
     
3. De termen 'beheerder' en 'raad van beheer' worden vervangen door respectievelijk 'bestuurder' en 'raad van bestuur'.

B. Statutenwijziging

1. Een wijziging die betrekking heeft op het doel of op de doeleinden waarvoor de vereniging is opgericht, kan reeds goedgekeurd worden met een viervijfde-meerderheid van de uitgebrachte stemmen.
   
   
2. Een tweede algemene vergadering kan ten vroegste vijftien dagen na de vorige worden bijeengeroepen. De statuten kunnen dan alsnog gewijzigd worden indien eveneens een gekwalificeerde meerderheid gehaald wordt.
   
   
3. De homologatie door de burgerlijke rechtbank van de beslissing van de tweede algemene vergadering is niet meer vereist.
   
   
4. Een statutenwijziging dient niet meer te worden bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad. De nieuwe wet voorziet dat elke wijziging wordt toegevoegd aan het dossier ter griffie.

C. Leden

1. In principe dragen de leden geen persoonlijke aansprakelijkheid inzake de verbintenissen van de vereniging. De nieuwe wet voorziet evenwel in twee uitzonderingen:
   
   
   • De verbintenissen die leden aangaan vooraleer de rechtspersoonlijkheid werd verworven en die niet binnen zes maanden door de vereniging werden overgenomen;
     
   • Verbintenissen voortvloeiend uit stukken waaraan leden in naam van een vereniging meewerkten, zonder daarop de verplichte vermelding 'V.Z.W.' en de naam te vermelden.
     
     
2. Onder bepaalde voorwaarden, in de statuten bepaald, kunnen derden die een band hebben met de vereniging als toegetreden lid van de vereniging beschouwd worden. Hun rechten en plichten dienen in de statuten worden geregeld.
   
   
3. Op de zetel van de vereniging dient een register van de leden gehouden te worden door de raad van bestuur, die verplicht is dit register up-to-date te houden.
   
   
4. Alle leden krijgen een inzagerecht m.b.t. alle notulen en documenten van de algemene vergadering, van de raad van bestuur, of van de personen die, al dan niet belast met een bestuursfunctie, een mandaat hebben binnen of voor rekening van de vereniging.
   

D. Algemene vergadering

1. De bevoegdheden van de algemene vergadering worden uitgebreid. Met de nieuwe wet is ook een besluit van de algemene vergadering vereist voor:
   
   
   • De benoeming en de afzetting van de commissarissen en het bepalen van hun bezoldiging ingeval een bezoldiging werd toegekend;
     
   • De kwijting aan de bestuurders en de commissarissen;
     
   • De omzetting van de vereniging in een vennootschap met een sociaal oogmerk;
     
   • Alle gevallen waarin de statuten dat vereisen.
     
     
2. Alle leden dienen tenminste acht dagen tevoren voor de algemene vergadering worden opgeroepen.
3. Het aantal vertegenwoordigde leden dient in het aanwezigheidsquorum berekend te worden.

E. Raad van bestuur

1. De raad van bestuur dient minstens uit drie personen te bestaan. Ingeval er slechts drie leden zijn, dient de raad van bestuur slechts uit twee leden te bestaan. Het aantal bestuurders moet in elk geval altijd lager zijn dan het aantal personen dat lid is van de vereniging.
   
   
2. De raad van bestuur beschikt over de residuaire bevoegdheid.
   
   
3. De nieuwe wet vermeldt uitdrukkelijk dat de bestuurders geen enkele persoonlijke aansprakelijkheid aangaan inzake de verbintenissen die de vereniging bindt.
   
   
4. De bevoegdheden van de raad van bestuur kunnen worden beperkt maar zijn, evenals de taakverdeling die de bestuurders eventueel overeengekomen zijn, niet aan derden tegenstelbaar, zelfs niet indien zij zijn bekendgemaakt.
   
   
5. De bevoegdheid om de vereniging in en buiten rechte te vertegenwoordigen kan, volgens de wijze in de statuten bepaald, worden opgedragen aan één of meerdere personen, al dan niet bestuurder of lid, die ofwel gezamenlijk, ofwel als college optreden. Deze beslissing kan wel aan derden worden tegengeworpen indien aan de openbaarmakingformaliteiten voldaan is.

F. Dagelijks bestuur en vertegenwoordiging

1. Het dagelijks bestuur van de vereniging, alsook de vertegenwoordiging van de vereniging m.b.t. dit bestuur, mag, volgens de wijze in de statuten bepaald, worden opgedragen aan één of meer personen, al dan niet bestuurder of lid, die ofwel alleen, ofwel gezamenlijk, ofwel als college optreden.
   
   
2. De bovenvermelde beslissingen zijn tegenwerpbaar aan derden indien voldaan is aan de openbaarmakingformaliteiten. Eventuele beperkingen van hun vertegenwoordigingsbevoegdheid zijn evenwel niet tegenwerpbaar aan derden.
   
   
3. De personen die met het dagelijks bestuur zijn belast, gaan geen enkele persoonlijke aansprakelijkheid aan inzake de verbintenissen die de vereniging aangaat.

G. Neer te leggen dossier

1. Krachtens de wet moeten de bestaande verenigingen binnen de door de Koning te bepalen termijn voldoen aan de vereisten van neerlegging bij de griffie van de rechtbank van eerste aanleg van het arrondissement waarin de zetel van de vereniging is gevestigd.
   Samengevat gaat het over de volgende documenten:
   
   
   • De statuten, de akten betreffende de benoeming van de bestuurders en, in voorkomend geval van de personen die gemachtigd zijn de vereniging te vertegenwoordigen, met daarin de vermelding van hun naam, hun voornamen, hun woonplaats, hun geboortedatum en -plaats of, ingeval het rechtspersonen betreft, hun naam, hun rechtsvorm, hun BTW-identificatienummer en hun zetel. De akten bevatten ook de omvang van de bevoegdheden en de manier waarop ze worden uitgevoerd (art. 3 paragraaf 1 en artikel 9 van de wet).
   • Artikel 26 octies paragraaf 1 van de wet vermeldt de inhoud van het dossier dat bij de bevoegde rechtbank moet worden ingediend:
     
     
   • De statuten van de vereniging.
   • Het adres van de zetel van de vereniging, de opgave van de doeleinden en van de activiteiten, het adres van de centra van de werkzaamheden alsook de naam ervan, indien die niet overeenstemt met de naam van de vereniging.
   • De akten betreffende de benoeming van de personen gemachtigd om de vereniging ten aanzien van derden te verbinden en haar in rechte te vertegenwoordigen voor de activiteiten van de centra van de werkzaamheden, alsook de akten betreffende de benoeming van de personen belast met het dagelijks bestuur; deze akten bevatten de gegevens die worden vermeld onder punt 1.
     
     

   • De wijzigingen in de stukken en gegevens bedoeld in de vorige punten worden eveneens neergelegd en bewaard in het dossier.

2. Alle stukken moeten worden opgemaakt of vertaald in de officiële taal (talen) van de bevoegde rechtbank.

H. Bekendmaking van documenten

Volgens artikel 26 nonies paragraaf 1 moeten de volgende stukken, op kosten van de betrokkenen, bekendgemaakt worden bij uittreksel in de Bijlagen bij het Belgisch Staatsblad:

• De statuten en hun wijzigingen.
  
  
• Voor de akten betreffende de benoeming en de ambtsbeëindiging van de bestuurders, de personen aan wie het dagelijks bestuur is opgedragen, de personen gemachtigd om de vereniging te vertegenwoordigen, moeten de gegevens van G.1, punt één gepubliceerd worden.
  
  
• Voor de rechterlijke beslissingen en de beslissingen van de algemene vergadering of de vereffenaars betreffende de nietigheid of de ontbinding van de vereniging of de vereffening, de auteur, de datum en het dispositief van de beslissing.
  
  
• Voor de akten en beslissingen betreffende de benoeming en de ambtsbeëindiging van de vereffenaars, naam, voornamen en woonplaats, en ingeval het een rechtspersoon betreft, hun naam, rechtsvorm en zetel.

I. Vermeldingen

1. Voortaan moet ook het adres van de vereniging in alle akten, facturen, aankondigingen, bekendmakingen, … moet worden vermeld.
   
   
2. De wettekst voorziet uitdrukkelijk dat de afkorting 'V.Z.W.' mag gebruikt worden.

J. Boekhouding

1. Ieder jaar en ten laatste binnen zes maanden na afsluitingsdatum van het boekjaar, dient de raad van bestuur de jaarrekening van het voorbije boekjaar, alsook de begroting van het volgende boekjaar, ter goedkeuring voor te leggen aan de algemene vergadering.
   
   
2. De vereniging dient een vereenvoudigde boekhouding te voeren die ten minste betrekking heeft op de mutaties in contant geld of op de rekeningen, overeenkomstig een door de Koning vastgesteld model.
   
   De vereniging dient evenwel haar boekhouding en haar jaarrekening te maken overeenkomstig de bepalingen van de wet van 17 juli 1975 met betrekking tot de boekhouding van de ondernemingen, wanneer bij de afsluiting van het boekjaar, met betrekking tot ten minste twee van de volgende drie criteria de onderstaande cijfers op hen van toepassing zijn:
   
   het equivalent, gemiddeld over het jaar, van 5 voltijdse werknemers ingeschreven in het personeelsregister dat wordt gehouden overeenkomstig het koninklijk besluit nr. 5 van 23 oktober 1978 betreffende het bijhouden van sociale documenten;
   
   in totaal 250.000 EUR aan andere dan uitzonderlijke ontvangsten, exclusief de belasting over de toegevoegde waarde;
   
   een balanstotaal van 1.000.000 EUR.
   
   Indien de vereniging wegens de aard van haar hoofdactiviteit onderworpen is regels betreffende het houden van een boekhouding en betreffende haar jaarrekening, blijft zij onder deze regeling ressorteren voor zover zij minstens gelijkwaardig is aan die bepaald op grond van de
   nieuwe V.Z.W.-wet.
   
   
3. Bovendien moet de vereniging een of meer commissarissen belasten met de controle van de financiële toestand, van de jaarrekening en van de regelmatigheid in het licht van de wet en van de statuten, van de verrichtingen die in de jaarrekening moeten worden vastgesteld wanneer het aantal tewerkgestelde werknemers, gemiddeld over het jaar, het equivalent van 100 voltijdse werknemers ingeschreven in het personeelsregister dat wordt gehouden krachtens het koninklijk besluit nr. 5 van 23 oktober 1978 betreffende het bijhouden van sociale documenten te boven gaat, of wanneer de vereniging bij de afsluiting van het boekjaar met betrekking tot ten minste twee van de volgende drie criteria de onderstaande cijfers te boven gaat:
   
   het equivalent, gemiddeld over het jaar, van 50 voltijdse werknemers ingeschreven in het personeelsregister dat wordt gehouden overeenkomstig het voormelde koninklijk besluit nr. 5 van 23 oktober 1978;
   
   in totaal 6.250.000 EUR aan andere dan uitzonderlijke ontvangsten, exclusief de belasting over de toegevoegde waarde;
   
   een balanstotaal van 3.125.000 EUR.
   Deze commissarissen worden door de algemene vergadering benoemd onder de leden, natuurlijke personen of rechtspersonen, van het Instituut van bedrijfsrevisoren.
   
   
4. Ingeval geen vereenvoudigde boekhouding mag gevoerd worden, dient de jaarrekening, binnen dertig dagen na de goedkeuring ervan door de algemene vergadering, door de bestuurders te worden neergelegd bij de Nationale Bank van België samen met de volgende documenten:
   
   
   • een stuk met de naam en voornamen van de bestuurders en in voorkomend geval van de commissarissen die in functie zijn;
     
     
   • in voorkomend geval, het verslag van de commissarissen.

K. Machtiging voor de aanneming van giften

Het bedrag waarvoor geen machtiging vereist is, is opgetrokken tot
€ 100.000,00.

L. Nietigverklaring

1. De wetgever voorziet in een regeling waardoor de nietigheid van de vereniging kan worden uitgesproken op een wijze vergelijkbaar met de vennootschappen. Zo kan de nietigheid worden uitgesproken
   
   
• wanneer de vereniging de naam, de zetel en het gerechtelijk arrondissement waaronder zij ressorteert, niet heeft opgenomen in de statuten;
• wanneer de vereniging geen precieze omschrijving van het doel of van de doeleinden waarvoor zij is opgericht in de statuten heeft geschreven;
• wanneer het doel van de vereniging strijdig is met de wet of met de openbare orde.
  
  
2. Geïnspireerd door het Wetboek van Vennootschappen werd in de nieuwe wet geopteerd voor het stelsel van de nietigheid ex nunc, ookal brengt zij de vereffening van de vereniging met zich mee.

M. Ontbinding

1. De rechtbank kan de ontbinding ook uitspreken op verzoek van een lid, van een belanghebbende derde of van het openbaar ministerie indien de vereniging minder dan drie leden telt.
   
   
2. Tevens kan zij de ontbinding uitspreken van de vereniging die gedurende drie opeenvolgende jaren niet heeft voldaan aan de verplichting om haar jaarrekening neer te leggen (slapende V.Z.W.'s), tenzij de ontbrekende jaarrekeningen worden neergelegd vooraleer de debatten werden gesloten. Deze vordering tot ontbinding kan slechts worden ingesteld vanaf de afsluiting van het derde boekjaar.
   
   
3. Voor een ontbinding van de vereniging door de algemene vergadering is nu een viervijfde-meerderheid vereist. Indien zij nalaat een bestemming van het actief vast te stellen, bepalen de vereffenaars een bestemming die zoveel mogelijk overeenkomt met het doel waarvoor de vereniging werd opgericht.

N. Aansprakelijkheid van de vereniging

De nieuwe wet bepaalt uitdrukkelijk dat de vereniging aansprakelijk is voor de fouten die kunnen worden toegerekend aan haar aangestelden of aan de organen waardoor zij handelt.

O. Vorderingen.

Een vordering ingesteld door een vereniging die aan een aantal vormvereisten niet voldaan heeft, wordt opgeschort. De rechter bepaalt een regularisatietermijn. Heeft de vereniging zich niet geregulariseerd binnen deze termijn, dan wordt de vordering onontvankelijk verklaard.